تأثیر وراثت بر بزهکاری در آموزه‌های اسلام

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانش آموخته کارشناسی ارشد حقوق جزا و جرم شناسی، از کشور افغانستان، مجتمع آموزش عالی بنت الهدی، جامعه المصطفی العالمیه، قم، ایران.

2 استادیار گروه حقوق، مجتمع آموزش عالی بنت الهدی، جامعه المصطفی العالمیه، قم، ایران.

چکیده

پژوهش حاضر باروش توصیفی- تحلیلی و بااتکا به منابع قرآن، روایات معصومین (ع) و نظریات جرم‌شناسان غربی باهدف تبیین موضع اسلام درقالب تأثیر ژنتیک و محیط بر رفتار مجرمانه و پاسخ به این پرسش که آیا اسلام وراثت را عامل قطعی بزهکاری می‌داند یا نه، انجام شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد که دیدگاه‌های جرم‌شناسی غربی در سه‌دسته اصلی قرار می‌گیرند: مکتب تحققی (تأثیر قطعی وراثت)، مکتب محیط‌گرا (نقش یادگیری اجتماعی) و دیدگاه معتدل (ترکیب هردو عامل). درمقابل، اسلام بااستناد به آیات و روایات، وراثت را درقالب یکی از عوامل مؤثر در شکل‌گیری شخصیت می‌پذیرد، اما آن را مطلق و جبری نمی‌داند و بر تعامل وراثت و محیط و نقش اختیار انسان تأکید می‌کند. درنتیجه، آموزه‌های اسلامی با دیدگاهی متوازن، هم‌سو با پیشرفت‌های علمی امروز در حوزه ژنتیک و جرم‌شناسی هستند.
 

کلیدواژه‌ها


  1. * قرآن مجید (1392). الهی قمشه‌ای، مهدی. تهران: انتشارات سرمایه سخن.

    1. باقر پسندی، منصور (1391). نقش محیط خانواده در تکوین بزهکاری. پایان‌نامه کارشناسی ارشد حقوق جزا و جرم‌شناسی. دانشگاه آزاد اسلامی. تهران.
    2. برنجکار، رضا.، و خدایاری، علی‌نقی (1390). انسان‌شناسی اسلامی. تهران: نشر معارف.
    3. حاجی ده‌آبادی، محمدعلی (1395). جامعه‌شناسی جنایی. قم: نشر المصطفی.
    4. حسینی پاسندی، سید صدرالدین.، و ارجمندیان، سید بهاره (1402). وراثت، عامل موثر بر ارتکاب بزه از منظر اسلام و جرم‌شناسی. نهمین کنفرانس بین‌المللی و ملی مطالعات مدیریت، حسابداری و حقوق. دانشگاه تهران.
    5. دهخدا، علی‌اکبر (1310). لغت‌نامه دهخدا. تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
    6. رجبی، محمود (1400). انسان‌شناسی. قم: مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره).
    7. زراعت، عباس (1391). درآمدی بر علوم جنایی. تهران: نشر جاودانه
    8. سهرابی‌فر، محمدتقی (1394). چیستی انسان در اسلام. تهران: سازمان انتشارات پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی.
    9. شاملو احمدی، محمدحسین (1380). فرهنگ اصطلاحات و عناوین جزایی. اصفهان: نشر دادیار.
    10. صلاحی، جاوید (1402). کلیات جرم‌شناسی و تئوری‌های جدید. تهران: نشر مجد.
    11. عباسی، مجتبی (1394). بزهکاری اطفال. تهران: نشر مجد.
    12. علیمردانی، آرمین.، متولی‌زاده اردکانی.، علی، و واحدی، مصطفی (1394). ژنتیک و جرم. تهران: نشر مجد.
    13. قیاسی، جلال‌الدین.، دهقان، حمید.، و خسروشاهی، قدرت‌الله (1391). حقوق جزای عمومی. قم: انتشارات پژوهشکده حوزه و دانشگاه.
    14. کرمی، علیرضا (1401). تحلیلی بر بزهکاری اطفال و نوجوانان در پرتو نظریه معاشرت ترجیحی و تعامل نمادین. مجله دستاوردهای نوین در مطالعات علوم انسانی، 5(52)، 133- 146.
    15. مجلسی، محمدباقر (1403 ق). بحارالانوار. تهران: نشر مؤسسه الوفاء.
    16. محمدی، محمدعلی (1400). تأثیر وراثت بر بزهکاری از منظر آموزه‌های اسلامی. پایان‌نامه کارشناسی ارشد حقوق جزا و جرم‌شناسی. مؤسسه آموزش عالی علوم انسانی. قم.
    17. مرتضوی، سید فاطمه (1399). ریشه‌یابی علل بزهکاری از منظر فقه و حقوق اسلامی. فصلنامه بین‌المللی قانون یار، 4(14)، 645- 642.
    18. مظلومان، رضا (1353). جامعه‌شناسی کیفری. تهران: دانشگاه تهران.
    19. مکارم شیرازی، ناصر (1387). اخلاق در قرآن. قم: نشر امام علی بن ابی‌طالب.
    20. موسوی، سید محمود.، داوران، مریم.، و ستوده، آزاده (1399). نقش و جایگاه وراثت و ژنتیک (زیست‌شناسی جنایی) در ارتکاب جرم از منظر جرم‌شناسی نوین و آموزه‌های دینی. فصلنامه بین‌المللی قانون یار، 4(13)، 283- 332.
    21. نجفی توانا، علی (1398). نابهنجاری و بزهکاری کودکان و نوجوانان. تهران: نشر میزان.