انواع محجورین و حدود حجر آنها در حقوق ایران و آلمان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانش‌پژوه کارشناسی حقوق و معارف اسلامی، از کشور افغانستان، مجتمع آموزش عالی بنت‌الهدی، جامعه‌المصطفی العالمیه، قم، ایران.

2 استادیار گروه حقوق، مجتمع آموزش عالی بنتالهدی، جامعه المصطفی العالمیه، قم، ایران.

چکیده

مقاله حاضر به‌روش توصیفی-تحلیلی و با رویکرد تطبیقی، باهدف بررسی تطبیقی انواع محجورین و حدود حجر آنها در دو نظام حقوقی ایران و آلمان انجام شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد که محجورین در هردو نظام شامل صغار، مجانین و سفیهان هستند. در حقوق آلمان علاوه‌بر این موارد، افراد معتاد به مواد مخدر نیز جزو محجورین محسوب می‌شوند. در هردو سیستم، محجورین یا به‌طور کامل محدود هستند یا صلاحیت انجام اعمالی را دارند که نافع باشند. اگرچه هردو نظام نهاد قیمومیت را لازم می‌دانند در حقوق آلمان به استقلال فردی و تصمیم‌گیری‌های شخصی محجوران اهمیت بیشتری داده شده است، درحالی‌که در حقوق ایران، اختیارات گسترده‌تری به ولی یا قیم واگذار شده است. باوجود اشتراکات فراوان، تفاوت‌های معناداری بین دو نظام وجود دارد که ناشی از مبانی فقهی-شرعی در ایران و اصول سکولار و مدرن در آلمان است. به‌نظر می‌رسد با مطالعات تطبیقی می‌توان از نقاط قوت هر نظام برای تکمیل و بهبود نظام دیگر بهره برد.

کلیدواژه‌ها


  1. ارشدی، علی‌یار (1384). شرح حقوق مدنی ایران: حقوق اشخاص. تهران: سایه روشن.
  2. امامی، حسن (1403). حقوق مدنی. تهران: انتشارات اسلامیه.
  3. باریکلو، علیرضا (1401). اشخاص و حمایت قانونی آنان. تهران: انتشارات مجمع علمی و فرهنگی مجد.
  4. جعفری لنگرودی، محمدجعفر (1391). ترمینولوژی حقوق. تهران: گنج دانش.
  5. جلیلی، معصومه (1381). بررسی و مطالعه تطبیقی ماهیت حقوقی قولنامه و آثار آن در حقوق ایران، فرانسه، آلمان، سوئیس، آمریکا، مصر و عراق. مجله کانون، 46(40)، 41-46.
  6. حائری (شاهباغ)، سید علی (1328). شرح قانون مدنی. تهران: گنج دانش.
  7. دهخدا، علی‌اکبر (1368). لغت‌نامه دهخدا. تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
  8. رفیعی، محمدتقی (1402). فرهنگ حقوقی مجد. تهران: مجمع علمی و فرهنگی مجد.
  9. سهیلی‌نژاد، حسین (1396). مطالعه تطبیقی مسئولیت مدنی محجورین و سرپرستان در حقوق ایران و پیش‌نویس قانون مدنی اتحادیه اروپا. بروجرد: دانشگاه آیت‌الله‌العظمی بروجردی، دانشکده علوم انسانی.
  10. شیخ‌الاسلامی، محسن (1398). حقوق اساسی تطبیقی: انگلستان، ایالات متحده آمریکا، فرانسه و آلمان. تهران: گنج دانش.
  11. صفائی، سید حسین، و قاسم‌زاده، مرتضی (1394). اشخاص و محجورین. تهران: سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه‌ها.
  12. کاتوزیان، ناصر (1403). الزام‌های خارج از قرارداد (مسئولیت مدنی). تهران: گنج دانش.
  13. محقق داماد، سید مصطفی (1368). حقوق خانواده. تهران: نشر علوم اسلامی.
  14. منصور، جهانگیر (1401). قانون مدنی ایران. قم: نشر دیدآور.
  15. نوری، محمدعلی (1403). قانون مدنی آلمان. تهران: گنج دانش.
  16. Reinhard, D. (2016). Incapacitated persons’ participation rights and the legal concept of the capacity to consent. Bundesgesundheitsblatt Gesundheitsforschung Gesundheitsschutz, 59(9), 84.